Nguyên tắc lắp đặt điện và bố trí thiết bị trên mặt bằng – 123docz.net

Nguyên tắc lắp đặt điện và bố trí thiết bị trên mặt bằng

L ỜI NÓI ĐẦU

3.3.3. Nguyên tắc lắp đặt điện và bố trí thiết bị trên mặt bằng

3.3.3.1. Nguyên tắc lắp đặt điện

Thiết kếđiện dân dụng bao gồm các căn hộ chung cư, tòa nhà văn phòng, biệt thự, nhà
mặt phố hoặc nông thôn … vì vậy việc thiết kế và thi công cấp điện nội thất phải đảm bảo
tính thẩm mỹ, an toàn và tuân thủ các nguyên tắc trong tiêu chuẩn Việt Nam quy định:

a. Bố trí thiết bịđầu vào, tủ thiết bị phân phối đầu vào và tủđiện nhóm.

– Các thiết bịđầu vào, tủ thiết bị phân phối đầu vào phải đặt ở phòng đặt bảng (tủ) điện
hoặc đặt trong các tủ (hộp) điện hoặc hộc tường có khóa. Ở những nơi dễ bị ngập nước, thiết

142
bị đầu vào, tủ thiết bị phân phối đầu vào phải được đặt cao hơn mức nước ngập cao nhất

thường xảy ra.

– Với nhà không có gian cầu thang, cho phép đặt thiết bị đầu vào trên tường phía ngoài

nhà nhưng phải có biện pháp bảo vệ phù hợp và không ảnh hưởng đến kết cấu và mĩ quan

của nhà.

– Cho phép đặt thiết bị đầu vào, tủ thiết bị phân phối đầu vào trong các phòng khác, các
tầng hầm khô ráo, hoặc trong tầng kĩ thuật khi người quản lí tới được dễ dàng, hoặc trong
các phòng riêng của công trình có tường không cháy với độ chịu lửa không nhỏhơn 45 phút.

– Khi đặt thiết bị đầu vào, tủ thiết bị phân phối đầu vào, các bảng (hộp, tụ) phân phối

điện và các tủđiện nhóm, ngoài phòng đặt bảng điện cần thực hiện các yêu cầu sau:

 Phải đặt thiết bịở chỗ thuân tiện và dễ tới để thao tác, sửa chữa, ví dụ: khu cầu thang,
tầng hầm khô ráo …;

 Phải đặt các khí cụ trong tủ (hộp) bằng kim loại hoặc trong các hộc tường, cửa có

khóa. Tay điều khiển các khí cụ này không được thò ra ngoài hoặc nếu có thò ra ngoài thì
phải tháo ra được sau khi vận hành.

 Cấm đặt bảng ( hộp, tủ) điện ở dưới hoặc trong nhà xí tắm, phòng tắm, chỗ rửa chân
tay, chỗ rửa thực phẩm trong bếp, phòng giặt, phòng có hóa chất…

 Không được bố trí các nắp đậy , van, mặt bích, cửa thăm dò, vòi của các đường ống
dẫn nước, ống thông gió, ống hơi nóng và các loại hộp kỹ thuật khác ở vị trí đi qua phòng
đặt bảng (tủ, hộp) điện trừtrường hợp chính phòng đó cần tới. Cấm đặt các ống khí đốt, ống
dẫn chất cháy, đi qua phòng đặt bảng (tủ, hộp) điện.

 Phòng bảng (tủ, hộp) điện phải có cánh cửa mở ra phía ngoài và phải có chìa khóa.
 Phòng đặt thiết bị đầu vào, tủ thiết bị phân phối đầu vào, bảng (tụ, hộp) phân phối

điện phải được thông gió tự nhiên và chiếu sáng bằng điện.
b. Lưới điện trong nhà

Thiết bị điện của các đơn vị khác nhau (nhưng vẫn trong cùng một nhà) cho phép

được cấp điện bằng một nhánh rẽ riêng nối vào đường dây cung câp chung hơạc bằng một

143

Được phép cấp điện cho các phòng không dùng để ở trong nhà ở và các căn hộ của

nhà đó bằng đường dây cung cấp chung với điều kiện tại nơi rẽ nhánh phải có khí cụ đóng

cắt riêng nhưng phải đảm bảo yêu cầu chất lượng điện áp.

Một đường dây được phép cấp điện cho một số đoạn đứng. Riêng với nhà ở trên 5
tầng, mỗi đoạn đứng phải đặt thiết bịđóng cắt riêng tại chỗ rẽ nhánh.

Chiếu sáng cầu thang, lối đi chung, hành lang và những phòng khác ngoài phạm vi

căn hộ của nhà ở, phải được cấp điện bằng các đường dây riêng từ tủ phân phối chính. Cấm
lấy điện cho các khu vực trên từ bảng (tủ) điện căn hộ.

Đường dây nhóm chiếu sáng trong nhà phải được bảo vệ bằng cầu chảy hoặc máy cắt

điện hạ áp với dòng điện danh định không được lớn hơn 25 A.

Đoạn đứng cấp điện cho căn hộ phải đặt dọc theo gian cầu thang hoặc trong hộp kĩ

thuật điện và không được đi qua các phòng

Cho phép đặt đường dây cấp điện cho căn hộ cùng với đường dây chiếu sáng làm việc
của gian cầu thang, hành lang và các khu vực chung khác của nhà trong rãnh chung, ống
(hộp) luồn dây chung quanh bằng vật liệu không cháy.

Trong căn hộ nhà ở nên đặt hai đường dây nhóm một pha độc lập với nhau: một

đường dây cho đèn chiếu sáng chung ; một đường cho các dụng cụ điện dùng cho sinh hoạt
qua các ổ cắm điện. Được cấp phép cho đèn và các ổ cắm điện bằng một đường dây nhóm
chung.

Mặt cắt ruột dây dẫn của từng kim loại thuộc lưới điện ở không được nhỏhơn các trị

sốquy định ở Bảng 3.2.

Bảng 3.2 Quy định về mặt cắt ruột dây dẫn nhỏ nhất của lưới điện trong nhà.

Tên đường dây

Mặt cắt nhỏ nhất của ruột
dây dẫn (mm2)

Đồng Nhôm

Lưới điện nhóm chiếu sáng không có ổ cắm 1,5 2,5

Lưới điện nhóm chiếu sáng có ổ cắm điện; lưới điện
nhóm ổ cắm; lưới điện phân phối động lực

2,5 4

144

Đường dây trục đứng cấp điện cho một hoặc một số

tầng.

6 10

c. Nguyên tắc lắp đặt đèn điện

Điện áp cung cấp cho các đèn điện chiếu sáng chung không được vượt quá 380/220V với

lưới điện xoay chiều có trung tính nối đất trực tiếp và không vượt quá 220V với lưới điện
xoay chiều trung tính cách li và điện 1 chiều. Cấp điện áp cho các đèn thông thường phải

dùng điện áp pha không quá 220V.

Sốlượng đèn mắc vào trong mỗi pha của đường dây nhóm chiếu sáng trong nhà:

– Không quá 20 bóng đèn huỳnh quang, đèn thủy ngân cao áp, đèn natri;

– Cho phép tới 50 bóng đèn đối với đường dây nhóm cấp điện cho các đèn kiểu máng hắt
sáng, trần sáng, mảng sáng sử dụng bóng đèn huỳnh quang;

– Không hạn chếđối với đường dây cấp điện cho đèn chùm;

– Với đèn có công suất từ 1000 W trở lên chỉ cho phép đầu vào mỗi pha không quá một

đèn.

Trong các phòng ở của nhà căn hộ, nhà có sân vườn, nhà ở kiểu khách sạn, nhà nghỉ,

cũng như ở một số phòng của các công trình công cộng có diện tích sàn lớn hơn 18m2 nên

đặt đèn nhiều bóng và bật tắt được từng cụm hoặc từng bóng một.

Trên các phòng vệ sinh của căn hộ nên đặt các đèn tường phía trên cửa đi. Trong phòng

tắm của nhà nghỉ, khách sạn… phải dùng các loại đèn mà phần vỏ ngoài bằng các vật liệu

cách điện đểtăng cường an toàn cho người sử dụng, đặt đèn trên gương soi.

d. Nguyên tắc lắp đặt các thiết bị điện trong nhà

Các thiết bị điện đặt trong nhà phải được chọn phù hợp với điện áp của mạng lưới điện
cung cấp, tính chất môi trường và yêu cầu sử dụng.

Ổ cắm điện trong nhà ở và công trình công cộng nên dùng loại ổ cắm có cực tiếp đất an
toàn (ổ cắm 3 chấu)

Trong mỗi phòng ở của nhà ở căn hộ, nhà ởcó sân vườn, nhà ở kiểu khách sạn, kí túc xá
phải đặt từ2 đến 4 ổ cắm điện.

145
Trong bếp hoặc trong phòng ăn của nhà căn hộ, nhà có sân vườn, nhà ở kiểu khách sạn,
ký túc xá phải đặt từ2 đến 4 ổ cắm điện 15A.

Cấm đặt ổ cắm điện trong phòng vệ sinh, xí tắm công cộng. Riêng trong các phòng tắm
của nhà ở căn hộ, khách sạn, nhà nghỉ… cho phép đặt ổ cắm điện loại chịu nước và đặt ở

vùng ít nguy hiểm.

Trong các trường học phổ thông cơ sở, trường mẫu giáo, nhà trẻ và các nơi dành cho

thiếu nhi sử dụng, ổ cắm điện phải đặt cao cách sàn 1,5m.

Trong các phòng của các công trình nhà ở, công cộng, ổ cắm điện đặt cáo cách sàn từ 0,4

đến 0,5 m tùy thuộc các yêu cầu kỹ thuật, yêu cầu sử dụng và bố trí nội thất.

Trong các cửa hàng, nhà hàng, xí nghiệp dịch vụ thương mại và công cộng, các công tắc

đèn chiếu sáng làm việc, chiếu sáng sự cố và sơ tán người trong các gian hàng, phòng ăn …

và ở các phòng đông người phải đặt ở các nơi chỉ có người quản lí mới tới được để điều
khiển.

Công tắc đèn phải đặt ở tường, gần cửa ra vào ( phía tay nắm cánh cửa) ở độ cao cách

sàn 1,25m. Trong các trường trung học phổthông, trường mẫu giáo, nhà trẻvà các nơi dành

cho thiếu nhi sử dụng, công tắc đèn phải đặt cách sàn 1,5m.
3.3.3.2. Bố trí thiết bị trên mặt bằng.

a. Vịtrí đặt tủđiện tổng, tủ tầng, tủđiện phòng

Nhánh dây từ đường trục hạ thế đến công tơ điện nói chung là thuộc trách nhiệm của

ngành điện. Đường trục sau công tơ là đường trục chính cấp điện đến bảng điện tổng trong
nhà. Nếu đường cấp điện trước bảng điện tổng là đường cáp ngầm thì bảng điện tổng nên đặt

ở tầng trệt. Vị trí đặt lựa chọn sao cho vừa bảo đảm mỹ quan, vừa bảo đảm nếu phải sửa
chữa sự cốđường cáp ngầm thì không phải đào các công trình kiến trúc trong nhà.

Thường khi đường trục cấp điện đến bảng điện tổng là đường cáp treo thì bảng điện tổng

được đặt ở chân cầu thang tầng 2. Đặt như vậy là hợp lý nhất. Vừa bảo đảm các đường
nhánh phân phối đến các tầng là ngắn nhất vừa bảo đảm vận hành bảng điện là thuận tiện.
Nếu có điều kiện thì nên chọn vị trí bảng điện tổng ở chỗ che khuất đểđảm bảo mỹ quan.

Tủđiện các tầng nên được bố trí ở chân cầu thang tương ứng, gần hộp kỹ thuật tòa nhà.
Các tủđiện phòng được bố trí gần cửa ra vào để thuận tiện thao tác khi xảy ra sự cố.

146
b. Vịtrí đặt công tắc, ổ cắm.

Bảng công tắc đèn nên để riêng, không chung với bảng ổ cắm. Đó là loại bảng chôn
ngầm, cần đấu đúng vị trí bật tắt (ở vị trí bật hiện ký hiệu chấm mầu đỏ trên núm bật tắt).
Nên chọn bảng có đèn LED làm tín hiệu là bảng đang có điện và dễ tìm ra vị trí công tắc vào

ban đêm. Bảng nên bố trí ở trong buồng, cạnh cửa ra vào.

Bảng công tắc đèn cho buồng tắm và buồng vệsinh nên để phía ngoài buồng, cạnh cửa ra
vào.

Bảng ổ cắm điện được bố trí theo nguyên tắc: bất cứ một thiết bị điện di động nào khi
cắm vào ổ, dây điện cũng không làm vướng lối đi lại.Thông thường ổ cắm được đặt theo vị

trí bố trí nội thất trong nhà như: ti vi, tủ lạnh, quạt…

c. Vịtrí đặt đèn điện

Vịtrí đặt đèn điện phụ thuộc vào việc xác định phụ tải chiếu sáng, sốlượng đèn và bố trí
trên mặt bằng phù hợp với tiêu chuẩn thiết kế.

3.3.3.3. Thực hành bố trí thiết bị điện trên mặt bằng
Bài tập thực hành:

Cho mặt bằng kiến trúc một văn phòng làm việc diện tích 6 x 10 (m2) như Hình 3.1.
Hãy bố trí thiết bị trên mặt bằng biết: phòng làm việc sử dụng 8 bóng đèn huỳnh quang

147
Hình 3.1 Mặt bằng kiến trúc văn phòng làm việc

Thực hành bố trí thiết bịđiện trên mặt bằng:

148

We will be happy to hear your thoughts

Leave a reply

Đỉnh Review
Logo